تالار ميشدند . نقوش اين تالار زيباترين تمام نقوش آن سطحه است و شاهنشاه را مينمايد كه بر تخت جلوس نموده و چندين صف از رعايا اطراف او هستند و بالاى سر او خداوند طيران مينمايد . آنچه اين تالار سلام داريوش را از ساير عمارات بيشتر طرف توجه ما قرار ميدهد اين است كه احتمال كلى دارد اسكندر در همين تالار بساط جشن و عيش خود را گسترده باشد و ميدانيم كه براى كينه‌خواهى « 1 » از صدماتيكه از ايرانيان بر يونانىها وارد شده بود آن عمارت را آتش زد و مؤيد اين عقيده آنست كه وقتى كه در آنجا كاوش كرده‌اند طبقهء ضخيمى از خاكستر چوب ارز در زير زمين يافتند مقابر سنگى قصور پرسپليس حكايت از عظمت و قدرت شاهنشاه مىكند ، اما مقابرى كه در كوه ديده مىشود در نفس تأثير ديگر مينمايد . مقبره‌هاى مزبور بيشتر به طرف مغرب واقع و سبك آنها از مصر اقتباس شده است . چون شخص از دور نظر مىكند در جلوى كوهپارهء عمودى چهار قطعهء صليبى شكل مىبيند كه هريك منفذ سياهى دارد و مدخل سنگى آن خراب شده است . در خارج صورت قبرها متشابه و مانند جبههء عمارتى است داراى چهار ستون كه فىالجمله از عمارت جدا و مدخل آن بين آنها واقع است . بالاى آنها سطحه‌ايست و روى آن تختى دو طبقه كه هريك داراى نقوش است بشيوهء نقوش تالار صد ستون ، پادشاه ايستاده و كمانى بدست چپ گرفته و دست راست را به علامت پرستش به طرف آهورمزد كه در بالا پرواز مىكند دراز كرده است . يكى از اين قبور كه مر آن را با كمال احترام معاينه كرده‌ام معلوم شده كه متعلق به داريوش

--> ( 1 ) - روح قضيه اين است كه در قشون‌كشى خشايارشا بيونان و تسخير شهر آتن ارگ و معبد آنجا را پارسيها غارت كرده سوزانيدند و همين را اسكندر دستاويز كرده گفته است كه آتش زدن بزرك آتن را ميخواهد انتقام بكشد كه آن بامر خشايارشا صورت گرفته بود ولى بايد ديد كه محرك اصلى اين پادشاه در دست زدن باينكار چه بوده است . در اينجا يكى از نويسندگان معاصر كه قلمش خالى از هرنوع آلايش است چقدر خوب ميگويد كه « خشايارشا هم ميخواست انتقام سوزانيدن سارد و جنگل مقدس انرا بكشد » نويسندهء فاضل اضافه مىكند كه « شكى نيست كه خشايارشا و هم اسكندر هردو بد كردند و نتايج اعمال هردو براى اعقابشان گران تمام شد ولى كى بايرانيها آتش زدن محلى را آموخت خود پارسيهاى قديم ميگفتند كه اين درس را از يونانيها گرفته‌اند « مترجم » .